Serhan Oytun Eroğlu

İSTANBUL TÜRK İDMAN BİRLİĞİ BİRİNCİ FUTBOL LİGİ 1919-20 SEZONU

Bu hafta; İstanbul Türk İdman Birliği’nin (İTİB) 1919-20 sezonu futbol ligleri ile ilgili bilgiler vereceğim. Ama ondan önce; Cumhuriyet öncesi Türk sporunun, faaliyette bulunulan branş ve sporcu sayısı bakımlarından en cesametli kulübünün, futbola, ağırlığını koyarak girdiği yaz aylarına gidelim.

20 Eylül 2020 Pazar 08:43 | Son Güncelleme: 20 Eylül 2020 Pazar 15:42

BEŞİKTAŞ; A.HİSARI İDMAN YURDU, ÜSKÜDAR VE BEYLERBEYİ’ NDEN SONRA BEYKOZ’U DA MAĞLUP EDİYOR

İleri: “….Beşiktaş Jimnastik Kulübü, bu defa da futbol teşkilatını yeniden tensik ve ihzar ederek (düzenleyerek ve hazırlayarak) şu son birbuçuk ay zarfında Boğaziçi’nde İstanbul’un birinci sınıf futbolcularından müteşekkil İdman Yurdu, Üsküdar ve Beylerbeyi kulüplerini tamamen mağlub edip, geçen Cuma günü Beykoz Şark Kulübü’yle de Göksu’da yaptığı bir müsabaka neticesinde sıfıra karşı iki gol ile yine ihraz-ı muvaffakiyet etmiştir. Genç idmancılarımızın muvaffakiyetlerini tebrik ve devamını temenni ederiz.”

Bu galibiyetlerin en anlamlısı; son 3 sezonunu Altınordu’nun şampiyon bitirdiği ve Fenerbahçe ile Galatasaray’ın da yer aldığı İstanbul Futbol Birliği’nin (İFB) 6 takımından biri olan A.Hisarı İdman Yurdu’na karşı elde edilmiş olanı olsa gerektir. Birbuçuk ay içinde alınan bu seri galibiyetlerin ardından, sırada bir başka İFB kulübü vardı…

SERİ, BURHAN (FELEK) BEY’İN ANADOLU’SU  İLE DEVAM EDİYOR: 2-1

Tasvir-i Efkâr: “Kadıköy İttihat Spor Kulübü’nde dün iki futbol müsabakası icra edilmiştir. Birincisi Anadolu Kulübü ile Beşiktaş Terbiye-i Bedeniye Kulübü arasında yapılmıştır. Beşiktaş Kulübü futbol sahasında yeni olmakla beraber, bire karşı iki gol ile galip gelmiştir.”

Evet, kurulu düzene karşı pek yakında uzun soluklu bir mücadele başlatacak olan Beşiktaş; bu mücadelesinde kendisini yeşil sahada destekleyecek bir futbol takımına da artık sahipti.

İSTANBUL TÜRK İDMAN BİRLİĞİ BİRİNCİ FUTBOL LİGİ

Birinci Ligde yer alan 10 takım beşerli iki gruba ayrıldı. A Grubu’nda Beşiktaş, Hilal, Kumkapı, Türkgücü, Altınörs; B Grubu’nda ise Vefa, Darüşşafaka, Beylerbeyi, Haliç ve Üsküdar takımları yer aldılar. Grup maçları tek devreli lig usulü olarak oynandı.

ZİHNİYET FARKI: 10 TAKIMLI, 2 GRUPLU 1. LİG ORGANİZASYONU

Bu iki gruplu 1. Lig organizasyonuna bakarak önemle dikkat çekmek istediğim husus; İTİB’in, kuruluş amacı ile ilgili yapılan şu değerlendirmeye tam olarak uygun bir hareket tarzı benimsediğidir: “…gaye, eski ligin pek narsisistçe olan keyfi hareketlerini ve zorba kibirini kırmak, sporda istibdad (despotizm) ve tekel zihniyetlerini sevgi ve arkadaşlığa dönüştürüp genele yaymak gibi samimi endişelerden oluşmuştu.”

Eğer, karşı çıkılan yerleşmiş İFB kültürü örnek alınsaydı, “sevgi ve arkadaşlık gibi samimi endişeler” rahatlıkla bir yana bırakılıp bu 10 takımın 6’sı kerameti kendinden menkul kriterlerle 1.Lig’e buyur edilebilir, kalan 4’ü de 2.Lig’e gönderilebilirdi. Fakat öyle yapılmamış, bazı riskler de alınarak, 10 kulübün tamamının birinci takımları 1. Lig’e alınıp iki gruba ayırılmış, 2. Lig ise aynı kulüplerin ikinci takımlarından oluşturulmuştu.

HİLAL-ALTINÖRS MAÇIYLA LİG BAŞLIYOR

İlk belirtilmesi gereken, birçok yazar tarafından 7 Kasım’daki Beşiktaş-Türkgücü ve 14 Kasım’daki Darüşşafaka-Üsküdar maçları ile başladığı zannedilen sezonun, aslında  A grubunda 21 Kasım, B grubunda ise 28 Kasım tarihlerindeki maçlarla başladığıdır. (Spor Alemi no4, “(Cuma) Yeni Küme Birinci Takımlar” başlığı ile verilen fikstür) İlk maç olduğu iddia edilen Beşiktaş-Türkgücü maçının tarihinin, fikstüre göre 26 Mart 1920 olduğunu da söyleyelim.

A Grubu’nda ilk maç (kısa bir süre önce Göztepe ve Erenköy kulüplerinin birleşmesiyle kurulan) Hilal ile Altınörs arasında; B Grubu’nda ise Vefa ve Haliç arasında oynanmıştır. Maçları ilk yazılan takımlar sırasıyla 10-0 ve 2-1 kazanmışlardır.

“BEŞİKTAŞ’IN HER ZAMAN MÜMTAZ OYUNCULARI…”

Beşiktaş Kulübü tarihindeki ilk resmi lig maçına 5 Aralık 1919 tarihinde çıktı. Rakip Kumkapı idi. Ahenk ve düzen içerisinde oynayan siyah-beyazlı takım, henüz 6 ay önce kurulan Kumkapı karşısında sonuca kolay gitti: 4-0

Yeni Gün, maçın büyük bir zevkle izlendiğini yazıyor: “…Birinci müsabaka İstanbul Türk İdman Birliği’ne mensub Beşiktaş ve Kumkapı kulüpleri arasında icra edildi. Beşiktaş Kulübü’nün her zaman mümtaz oyuncuları bu defa da büyük bir ahenk ve intizam dairesinde oynadılar. Kumkapı Kulübü altı ay mukaddem (önce) teşkil edildiği için, idmancıları henüz talimlerini ikmal etmemişlerdi (tamamlamamışlardı) Mamafih seyirciler tarafından büyük bir zevk ile temaşa olunan bu oyun sıfıra karşı dört gol ile Beşiktaş Kulübü’nün galibiyetiyle neticelendi.”

GRUPLARIN NİHAİ PUAN CETVELLERİ

A ve B gruplarının nihai puan durumları şu şekilde oluşmuştur:

*Galibiyete 3, beraberliğe 2, fiilen mağlubiyete 1 puan verilmektedir. Sahadan çekilme veya gayrınizami oyuncu oynatma gibi nedenlerle alınan hükmen mağlubiyetler, fiilen mağlubiyet durumunda alınan 1 puanın alınamaması yani 0 puan ile; herhangi bir sebeple sahaya çıkmama ise 1 puan silme ile cezalandırılır.

BEŞİKTAŞ “İSTANBUL TÜRK FUTBOL ŞAMPİYONU”

Grup birincileri Beşiktaş ve Darüşşafaka 25 Haziran 1920 Cuma günü ligin finalinde karşılaştılar. İttihat sahasında saat 13.30’da başlayan ve hakemliğini Hilal Kulübü genel kaptanı İhsan Celal Bey’in yaptığı maça takımlar şu kadrolarıyla çıktılar:

Beşiktaş: Kaleci Haki; müdafi Ethem, İbrahim; muavin Naim, Kâmi, Kemal; muhacim İbrahim Ali, İzzettin, Hüsnü, Bilal, Rüştü Beyler

Darüşşafaka: Kaleci Danyal; müdafi Alaaddin, Kadri; muavin Mehmet, Cemal, Kadri; muhacim İzzet, Hamit, Mahmut, Ahmet, Cemal Beyler.

Maçı 2-0 kazanan Beşiktaş “İstanbul Türk futbol şampiyonu” olmuştu. Fakat Darüşşafaka Kulübü, bu maçın ardından da bazı itirazlarda bulunacak ve şampiyonluğun tescil edilmesi bir süre gecikecekti.

BEŞİKTAŞ-DARÜŞŞAFAKA FİNALİ GERÇEKTEN TEKRARLANDI MI?

Bu yöndeki iddia veya söylentiler, Mehmet Durupınar ile merhum Gazi Akınal’ın yaptıkları bir çalışmaya dayanıyor. O çalışmada, Beşiktaş ve Darüşşafaka takımlarının 23 Temmuz 1920’de bu sezon ikinci bir kez karşılaştıkları ve maçın bu defa da 2-1 Beşiktaş’ın lehine sonuçlandığı belirtilmiş. Hatta Beşiktaş’ın maç kadrosu dahi verilmiş.

Fakat ben artık -üç sebeple- o kanaatte değilim.

1- Aradan, resmi bir ligin şampiyonluğunun kesinleşemediği bir süre geçip de final maçının tekrarlanmasına karar verilirken, ve daha da önemlisi öyle bir tekrar maçı oynanırken, o maçın sonucuna dair basında hiçbir habere rastlanmayışı. Ligin akıbetine dair böyle bir kayıtsızlığın söz konusu olması bana göre pek mümkün değil.

2- Bahsettiğim kitapta zaten 23 Temmuz’daki maçın lig finalinin tekrarı olduğu değil, doğrudan doğruya finalin kendisi olduğu yazılmış. İlaveten, kitapta tarihi 2 Temmuz olarak verilen fakat aslında 25 Haziran’da oynanmış olan maçın lig finali olduğuna dair bir ifade de kullanılmamış. (Kitabın aynı sayfasında, 4 Haziran’daki Beşiktaş-Hilal maçı da İTİB Ligi değil, -1919-20 sezonu, Pazar Ligi’nin henüz düzenlenmediği bir sezon olmasına rağmen- Pazar Ligi maçı olarak gösterilmiş)

3-Üçüncü sebebimse, bir sonraki sezonun yine İstanbul Türk İdman Birliği maçında karşı karşıya gelen bu iki takımın maçından sonra Peyam-ı Sabah gazetesinin haberinde kullanılan ifadeler. Peyam-ı Sabah, tekrarlanan bir finalden hiç bahsetmediği gibi, Beşiktaş’ın 1919-20 sezonu İTİB şampiyonluğunu Darüşşafaka’yı 2-0 yenerek kazandığını söylüyor. Burada verilen skor 2-0 değil de 2-1 olsaydı, tekrarlanan bir finale -kendisinden açıkça bahsedilmese de- bir ihtimal verebilirdik. Ama durum öyle değil: “Beşiktaş Kulübü Yine Galip-----Dün Kadıköyü’nde geçen senenin hasım (rakip) kulübleri Beşiktaş-Darüşşafaka karşılaştı. Malum olduğu üzere, geçen seneki lig müsabakalarında Beşiktaş Kulübü hasmı olan Darüşşafaka’yı sıfıra karşı iki sayı ile mağlub ederek şampiyon çıkmıştı”

İSTANBUL TÜRK İDMAN BİRLİĞİ İKİNCİ FUTBOL LİGİ

Bu sezon İTİB ikinci küme maçlarına Hilal, Haliç ve Beylerbeyi dışındaki 7 kulübün ikinci futbol takımları katıldı. Üsküdar ve Darüşşafaka ikinci takımları ligi aynı puanda bitirerek bir şampiyonluk play-offu oynadılar. G.Saraylı Yusuf Ziya Bey, kazananın çıkmadığı bu maç sonrası, şampiyonun tayini için bir maç daha oynanacağını söylüyor:

“Üsküdar 1 Darüşşafaka 1-----Türk İdman Birliği’ne mensub ikinci kümenin en iyi takımlarını teşkil eden Üsküdar ve Darüşşafaka ikinci timleri arasındaki müsabaka 20 Nisan 336’da (1920’de) İttihad spor kulübünde icra edilmiştir. Bu müsabakanın neticesinde ikinci küme şampiyonu taayyün edeceği cihetle her iki takım bu müsabaka için hazırlanmışlardı. …… bire karşı bir sayı ile bu iki kulüp berabere kalmışlardır. Şampiyonun tayini için yeniden bir oyun icra edilecektir”

Twitter'da takipçimiz olun ve günün en önemli haberlerini takip edin.
STSL   TFF 1.Lig  


Sıra Takım O G B M A Y AV P
1. Alanyaspor 6 5 1 0 15 2 +13 16
2. Fenerbahçe 6 4 2 0 10 5 +5 14
3. Galatasaray 6 3 1 2 8 5 +3 10
4. Fatih Karagümrük 6 2 2 2 9 7 +2 8
5. Çaykur Rizespor 6 2 2 2 9 8 +1 8
6. Kasımpaşa 6 2 2 2 4 3 +1 8
7. Antalyaspor 6 2 2 2 6 8 -2 8
8. Yeni Malatyaspor 6 2 2 2 6 9 -3 8
9. Göztepe 6 1 4 1 10 7 +3 7
10. B.B Erzurumspor 5 2 1 2 7 6 +1 7
11. Medipol Başakşehir 6 2 1 3 7 7 0 7
12. Beşiktaş 5 2 1 2 8 9 -1 7
13. DG Sivasspor 5 2 1 2 5 6 -1 7
14. Gaziantep FC 6 1 4 1 8 9 -1 7
15. Hatayspor 4 2 1 1 3 6 -3 7
16. Konyaspor 5 1 3 1 5 3 +2 6
17. Kayserispor 5 2 0 3 4 8 -4 6
18. Trabzonspor 6 1 2 3 6 10 -4 5
19. Denizlispor 6 1 2 3 5 10 -5 5
20. Gençlerbirliği 5 1 1 3 3 6 -3 4
21. MKE Ankaragücü 4 0 1 3 4 8 -4 1
Geçmiş haftaları görmek için tıklayın »

7 . Hafta 30 Ekim, Cuma

20:00 clear.gif Fatih Karagümrük - BB Erzurumspor

20:00 clear.gif Trabzonspor - Kasımpaşa


31 Ekim, Cumartesi

16:00 clear.gif Göztepe - Alanyaspor

19:00 clear.gif Galatasaray - MKE Ankaragücü


01 Kasım, Pazar

16:00 clear.gif Konyaspor - Medipol Başakşehir

19:00 clear.gif Beşiktaş - Yeni Malatyaspor


02 Kasım, Pazartesi

20:00 clear.gif Hatayspor - DG Sivasspor

20:00 clear.gif Antalyaspor - Fenerbahçe


8 . Hafta 06 Kasım, Cuma

20:00 clear.gif Gaziantep FC - Beşiktaş


07 Kasım, Cumartesi

13:30 clear.gif Kasımpaşa - Antalyaspor

16:00 clear.gif BB Erzurumspor - Göztepe

16:00 clear.gif Alanyaspor - Trabzonspor

19:00 clear.gif Fenerbahçe - Konyaspor


08 Kasım, Pazar

13:30 clear.gif MKE Ankaragücü - Fatih Karagümrük

13:30 clear.gif Yeni Malatyaspor - Denizlispor

16:00 clear.gif Kayserispor - Hatayspor

16:00 clear.gif Medipol Başakşehir - Gençlerbirliği

19:00 clear.gif DG Sivasspor - Galatasaray



Geçmiş haftaları görmek için tıklayın »